Tehiri İcra Talebinde Taşınmazın Teminat Olarak Gösterilmesi Mümkün mü? Yargıtay Kararları Işığında Değerlendirme

Tehiri İcra Talebinde Taşınmazın Teminat Olarak Gösterilmesi Mümkün mü? Yargıtay Kararları Işığında Değerlendirme

İstinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulması, kural olarak icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Ancak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 36. maddesi kapsamında gerekli şartların sağlanması halinde, hükmün icrasının geri bırakılması (tehiri icra) talep edilebilir. Bu süreçte en çok karşılaşılan konulardan biri ise teminat olarak taşınmaz gösterilmesidir.

Peki taşınmaz teminat olarak kabul edilir mi? Taşınmazın değeri nasıl belirlenir? Gösterilen taşınmaz mevcut hacizlerin kaldırılmasını sağlar mı?

Yargıtay kararları ışığında bu soruların cevaplarını inceleyelim.

Tehiri İcra Nedir?

Tehiri icra (icranın geri bırakılması), hakkında ilamlı icra takibi başlatılan borçlunun, kanun yoluna başvurması üzerine belirli şartların gerçekleşmesi halinde icra işlemlerinin geçici olarak durdurulmasını sağlayan hukuki koruma mekanizmasıdır.

İİK'nın 36. maddesi uyarınca borçlu, gerekli teminatı göstererek icranın geri bırakılmasını talep edebilir.

Taşınmaz Teminat Olarak Gösterilebilir mi?

Evet.

İcra ve İflas Kanunu kapsamında taşınmazın teminat olarak gösterilmesi mümkündür. Ancak taşınmazın teminat olarak sunulması tek başına yeterli olmayıp, icra hâkimliğince uygun görülmesi gerekir.

Mahkeme, taşınmazın niteliğini, ekonomik değerini ve alacağı karşılayıp karşılamayacağını değerlendirerek kabul veya ret kararı verecektir.

Taşınmazın Değeri Nasıl Belirlenir?

Uygulamada taşınmazın değeri çoğunlukla bilirkişi incelemesi ile belirlenmektedir.

Değerleme yapılırken;

• taşınmazın rayiç değeri,

• imar durumu,

• satış kabiliyeti,

• üzerindeki ipotekler,

• hacizler,

• diğer takyidatlar

birlikte değerlendirilmektedir.

Tehiri İcra İçin Yapılan Değerleme Satışa Esas Olur mu?

Hayır.

Yargıtay uygulamasına göre tehiri icra kapsamında yapılan kıymet takdiri, icra satışına esas kıymet takdiri yerine geçmez.

İcra satışına geçilmesi halinde, satış prosedürüne uygun şekilde ayrıca kıymet takdiri yapılması gerekir.

Bu husus Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 10.10.2024 tarih, 2024/6090 Esas, 2024/8417 Karar sayılı ilamında açıkça vurgulanmıştır.

Taşınmaz Teminatı Mevcut Hacizleri Kaldırır mı?

Uygulamada en çok merak edilen konulardan biri budur.

Hayır.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre taşınmazın teminat olarak kabul edilmesi, daha önce konulmuş hacizlerin kaldırılması sonucunu doğurmaz.

Bunun temel nedeni, taşınmazın olası satışında elde edilecek gerçek satış bedelinin, takip konusu alacak ve fer'ilerini tamamen karşılayıp karşılamayacağının önceden kesin olarak belirlenememesidir.

Bu ilke;

• Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 05.02.2019 tarih, 2018/5203 Esas, 2019/1342 Karar,

• Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 05.04.2022 tarih, 2021/12160 Esas, 2022/4428 Karar

sayılı kararlarında istikrarlı şekilde kabul edilmiştir.

Hangi Teminatlarda Hacizlerin Kaldırılması Mümkün Olabilir?

Yargıtay uygulamasında;

• nakit teminat,

• banka teminat mektubu

gibi likit teminatların dosya borcu ve tüm fer'ilerini eksiksiz karşılaması halinde mevcut hacizlerin "aşkın haciz" niteliğine dönüşebileceği kabul edilmektedir.

Bu durumda hacizlerin kaldırılması gündeme gelebilir.

Nitekim Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 01.10.2018 tarih, 2018/4002 Esas, 2018/8891 Karar sayılı ilamında bu husus açıkça belirtilmiştir.

Konkordato Sürecinde Taşınmaz Teminatı Farklı Değerlendirilir mi?

Evet.

Konkordato ve iflasın ertelenmesi gibi süreçlerde taşınmaz teminatı değerlendirilirken yalnızca taşınmazın ekonomik değeri dikkate alınmaz.

Mahkeme ayrıca;

• işletmenin faaliyetini sürdürmesi bakımından taşınmazın zorunlu olup olmadığını,

• iyileştirme projesindeki yerini,

• diğer alacaklıların menfaatlerini

birlikte değerlendirmektedir.

Özellikle üretim tesisleri veya işletmenin faaliyetinin devamı için vazgeçilmez nitelikteki taşınmazların teminat gösterilmesi her somut olay bakımından ayrıca incelenmektedir.

Sonuç

Tehiri icra talebinde taşınmazın teminat olarak gösterilmesi hukuken mümkündür. Ancak taşınmazın kabul edilmesi, değerinin bilirkişi tarafından belirlenmesi ve icra hâkimliğince yeterli görülmesi gerekir.

Bununla birlikte, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre taşınmaz teminatı mevcut hacizlerin kaldırılması sonucunu doğurmaz. Çünkü taşınmazın satışında elde edilecek gerçek bedelin alacağı tamamen karşılayıp karşılamayacağı önceden kesin olarak belirlenememektedir.

Bu nedenle tehiri icra sürecinde gösterilecek teminatın türü, değeri ve hukuki niteliği somut olayın özelliklerine göre dikkatle değerlendirilmelidir.

İzmir'de Tehiri İcra, İcra Hukuku ve İstinaf Süreçlerinde Hukuki Destek

Vural & Keskin & Yıldırım Hukuk Bürosu olarak İzmir'de;

• tehiri icra talepleri,

• icranın geri bırakılması başvuruları,

• icra hukuku uyuşmazlıkları,

• istinaf ve temyiz süreçleri,

• taşınmaz teminat işlemleri,

• haciz ve sıra cetveli uyuşmazlıkları

alanlarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaya devam etmekteyiz.

Hak kaybı yaşanmaması için tehiri icra ve teminat süreçlerinin somut olayın özelliklerine uygun şekilde değerlendirilmesi önem taşımaktadır.