Yabancı Çalışma İzni Nasıl Alınır? Türkiye’de Yabancıların Çalışma Şartları ve Çalışma İzni Süreci

Yabancı Çalışma İzni Nasıl Alınır? Türkiye’de Yabancıların Çalışma Şartları ve Çalışma İzni Süreci

Türkiye’de yabancıların çalışabilmesi belirli yasal şartlara tabidir. Çalışma izni bulunmaksızın yabancıların çalışması veya çalıştırılması mümkün değildir. Bu nedenle hem işverenlerin hem de yabancı çalışanların çalışma izni sürecini ve yasal yükümlülüklerini doğru şekilde takip etmeleri önem taşımaktadır.

Bu yazımızda, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında yabancı çalışma izni başvurusu, çalışma izni şartları, başvurunun reddedilme nedenleri ve yabancılar için çalışma hayatına ilişkin temel kuralları ele alıyoruz.

Türkiye’de Yabancıların Çalışma İzni Alması Zorunlu Mudur?

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, yabancıların Türkiye’de bağımlı veya bağımsız çalışmaya başlamadan önce çalışma izni almaları zorunludur.

Kanunun 6. maddesine göre çalışma izni olmaksızın yabancıların çalışması veya işverenler tarafından çalıştırılması yasaktır.

Yargıtay da sosyal güvenlik sisteminin kamu düzenine ilişkin olduğunu, yabancıların sigortalı sayılabilmesi için yasal çalışma statüsüne ve geçerli çalışma iznine sahip olmaları gerektiğini kabul etmektedir.

Yabancı Çalışma İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?

Çalışma izni başvuruları yabancının bulunduğu yere göre farklı şekilde yapılabilmektedir.

Yurt Dışından Başvuru

Türkiye dışında bulunan yabancılar, çalışma izni başvurularını bulundukları ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri aracılığıyla yapmaktadır.

Başvuru ilgili makamlar tarafından değerlendirilmekte ve uygun görülmesi halinde çalışma izni verilmektedir.

Yurt İçinden Başvuru

Türkiye’de geçerli bir ikamet iznine sahip yabancılar veya işverenleri, çalışma izni başvurularını doğrudan ilgili Bakanlığa yapabilmektedir.

Çalışma İzni Sonrasında Yapılması Gereken İşlemler

Çalışma izni alan yabancıların belirli süreler içerisinde bazı işlemleri tamamlamaları gerekmektedir.

Bu kapsamda çalışma izni alan yabancının;

• Belirlenen süre içerisinde ülkeye giriş işlemlerini tamamlaması,

• Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra gerekli ikamet işlemlerini gerçekleştirmesi,

gerekmektedir.

Çalışma İzni Başvurularında Hangi Kriterler Değerlendirilir?

Çalışma izni talepleri değerlendirilirken;

• Uluslararası işgücü politikaları,

• İşin niteliği,

• Yabancının eğitim ve mesleki yeterliliği,

• İşyerinin ekonomik katkısı,

• Ücret düzeyi,

• İşverenin mali durumu

gibi kriterler dikkate alınmaktadır.

Çalışma İzni Başvurusu Hangi Durumlarda Reddedilir?

Başvurular çeşitli nedenlerle reddedilebilmektedir.

Özellikle;

• İş piyasasının ve ekonomik koşulların uygun görülmemesi,

• Başvurulan iş için aynı niteliklere sahip Türk vatandaşının bulunabilmesi,

• Geçerli ikamet izninin bulunmaması,

• Milli güvenlik, kamu düzeni, genel asayiş veya kamu sağlığı açısından sakınca görülmesi

başlıca ret nedenleri arasında yer almaktadır.

Özel Statüye Sahip Yabancılar

Bazı yabancılar bakımından çalışma izni süreçlerinde özel düzenlemeler bulunmaktadır.

Türk Soylu Yabancılar

2527 sayılı Kanun kapsamında bulunan Türk soylu yabancılar, bazı meslekler bakımından istisnai haklardan yararlanabilmektedir.

Geçici Koruma Altındaki Yabancılar

Geçici koruma kimlik belgesine sahip kişiler, belirlenen sektör ve bölgelerde çalışabilmek için çalışma izni başvurusunda bulunabilmektedir.

Türk Vatandaşı ile Evli Olan Yabancılar

Türk vatandaşı ile evlilik birliği içerisinde yaşayan yabancılar bakımından da çalışma izni konusunda bazı istisnai düzenlemeler bulunmaktadır.

Yabancıların Yapamayacağı Meslekler

Türk hukukunda bazı mesleklerin yabancılar tarafından icrası özel kanunlarla sınırlandırılmıştır.

Yargı kararlarında yer verilen düzenlemelere göre;

• Avukatlık,

• Noterlik,

• Güvenlik görevliliği,

• Gümrük müşavirliği,

gibi bazı mesleklerde yabancılar açısından özel sınırlamalar bulunmaktadır.

Sonuç

Türkiye’de yabancıların çalışabilmesi kural olarak çalışma izni alınmasına bağlıdır. Çalışma izni başvurularının usulüne uygun şekilde yapılması, yabancının statüsünün doğru belirlenmesi ve işverenlerin mevzuata uygun hareket etmesi büyük önem taşımaktadır.

Çalışma izni bulunmaksızın yabancı çalıştırılması hem işveren hem de yabancı çalışan bakımından ciddi hukuki ve idari sonuçlar doğurabilmektedir.

Vural & Keskin & Yıldırım Hukuk Bürosu olarak İzmir’de yabancılar hukuku, çalışma izinleri ve iş hukuku alanındaki güncel hukuki gelişmeleri paylaşmaya devam etmekteyiz.

...

How to Obtain a Work Permit for Foreigners? Working Conditions and Work Permit Process for Foreigners in Türkiye

The employment of foreigners in Türkiye is subject to certain legal requirements. Foreigners cannot legally work, nor can employers employ foreigners, without a valid work permit. Therefore, it is important for both employers and foreign employees to properly follow the work permit process and comply with legal obligations.

In this article, we discuss work permit applications, work permit requirements, grounds for rejection of applications, and the fundamental rules regarding the employment of foreigners under Law No. 6735 on International Labor Force.

Is It Mandatory for Foreigners to Obtain a Work Permit in Türkiye?

Pursuant to Law No. 6735 on International Labor Force, unless otherwise provided by international agreements to which Türkiye is a party, foreigners must obtain a work permit before commencing dependent or independent employment in Türkiye.

According to Article 6 of the Law, it is prohibited for foreigners to work and for employers to employ foreigners without a work permit.

The Court of Cassation also recognizes that the social security system is a matter of public order and that foreigners must possess a lawful employment status and a valid work permit in order to be considered insured persons.

How Is a Work Permit Application Submitted?

Work permit applications may be submitted through different procedures depending on where the foreigner is located.

Application from Abroad

Foreigners residing outside Türkiye may submit their work permit applications through the Turkish Republic’s diplomatic missions or consulates in their country of residence.

The application is evaluated by the relevant authorities, and a work permit is granted if the application is deemed appropriate.

Application from Within Türkiye

Foreigners holding a valid residence permit in Türkiye, or their employers, may submit work permit applications directly to the relevant Ministry.

Procedures Required After Obtaining a Work Permit

Foreigners who obtain a work permit must complete certain procedures within specified periods.

In this context, the foreigner who has obtained a work permit must:

• Complete the entry procedures into Türkiye within the prescribed period,

• Complete the necessary residence-related procedures after entering Türkiye.

What Criteria Are Evaluated in Work Permit Applications?

When evaluating work permit applications, the following factors are taken into consideration:

• International labor force policies,

• The nature of the work,

• The foreigner’s education and professional qualifications,

• The economic contribution of the workplace,

• Salary level,

• The employer’s financial status.

Under What Circumstances Is a Work Permit Application Rejected?

Applications may be rejected for various reasons.

In particular:

• If labor market conditions and economic circumstances are deemed unsuitable,

• If a Turkish citizen with equivalent qualifications can be employed for the position,

• If the applicant does not possess a valid residence permit,

• If the applicant is considered to pose a risk to national security, public order, public safety, or public health,

these constitute the main grounds for rejection.

Foreigners with Special Status

Special regulations exist regarding work permit procedures for certain categories of foreigners.

Foreigners of Turkish Descent

Foreigners of Turkish descent covered by Law No. 2527 may benefit from certain exceptional rights with respect to specific professions.

Foreigners Under Temporary Protection

Individuals holding a Temporary Protection Identity Document may apply for a work permit in designated sectors and regions.

Foreigners Married to Turkish Citizens

Certain exceptional regulations regarding work permits also apply to foreigners who are married to Turkish citizens and maintain a valid marital union.

Professions That Foreigners Cannot Practice

Under Turkish law, the practice of certain professions by foreigners is restricted by special legislation.

According to regulations referred to in judicial decisions, certain professions are subject to special restrictions for foreigners, including:

• Attorneyship,

• Notary services,

• Private security services,

• Customs consultancy.

Conclusion

As a general rule, foreigners may work in Türkiye only after obtaining a work permit. It is of great importance that work permit applications are submitted properly, that the foreigner’s status is correctly determined, and that employers act in compliance with the applicable legislation.

Employing foreigners without a work permit may lead to serious legal and administrative consequences for both employers and foreign employees.

As Vural & Keskin & Yıldırım Law Firm, we continue to share current legal developments regarding immigration law, work permits, and labor law in İzmir.

...

ترجمه فارسی

چگونه برای اتباع خارجی مجوز کار دریافت کنیم؟ شرایط کار اتباع خارجی و فرآیند اخذ مجوز کار در ترکیه

اشتغال اتباع خارجی در ترکیه تابع شرایط و الزامات قانونی مشخصی است. اتباع خارجی بدون داشتن مجوز کار معتبر نمی‌توانند در ترکیه مشغول به کار شوند و کارفرمایان نیز نمی‌توانند آنان را به کار گیرند. بنابراین، هم کارفرمایان و هم کارکنان خارجی باید فرآیند اخذ مجوز کار و تعهدات قانونی مربوطه را به‌درستی دنبال کنند.

در این مقاله، درخواست مجوز کار، شرایط اخذ مجوز کار، دلایل رد درخواست و قواعد اساسی مربوط به اشتغال اتباع خارجی را بر اساس قانون شماره ۶۷۳۵ نیروی کار بین‌المللی بررسی می‌کنیم.

آیا دریافت مجوز کار برای اتباع خارجی در ترکیه الزامی است؟

بر اساس قانون شماره ۶۷۳۵ نیروی کار بین‌المللی، مگر آنکه در معاهدات بین‌المللی که ترکیه عضو آن‌هاست خلاف آن پیش‌بینی شده باشد، اتباع خارجی پیش از آغاز هرگونه فعالیت شغلی وابسته یا مستقل در ترکیه موظف به دریافت مجوز کار هستند.

مطابق ماده ۶ این قانون، اشتغال اتباع خارجی بدون مجوز کار و همچنین به‌کارگیری آنان توسط کارفرمایان ممنوع است.

دیوان عالی کشور ترکیه نیز نظام تأمین اجتماعی را از موضوعات مربوط به نظم عمومی دانسته و تأکید می‌کند که اتباع خارجی برای برخورداری از وضعیت بیمه‌شده باید دارای وضعیت قانونی اشتغال و مجوز کار معتبر باشند.

درخواست مجوز کار چگونه انجام می‌شود؟

درخواست‌های مجوز کار بسته به محل اقامت تبعه خارجی از طریق روش‌های متفاوتی انجام می‌شود.

درخواست از خارج از ترکیه

اتباع خارجی که خارج از ترکیه اقامت دارند، می‌توانند درخواست مجوز کار خود را از طریق نمایندگی‌های جمهوری ترکیه در کشور محل اقامت خود ارائه دهند.

درخواست توسط مراجع ذی‌صلاح بررسی شده و در صورت تأیید، مجوز کار صادر می‌شود.

درخواست از داخل ترکیه

اتباع خارجی دارای مجوز اقامت معتبر در ترکیه یا کارفرمایان آنان می‌توانند درخواست مجوز کار را مستقیماً به وزارتخانه مربوطه ارائه کنند.

اقدامات لازم پس از دریافت مجوز کار

اتباع خارجی که مجوز کار دریافت می‌کنند باید برخی اقدامات را در مهلت‌های مقرر انجام دهند.

در این چارچوب، شخص خارجی دارای مجوز کار باید:

• ورود خود به ترکیه را در مهلت تعیین‌شده تکمیل کند،

• پس از ورود به ترکیه، اقدامات لازم مربوط به اقامت را انجام دهد.

در بررسی درخواست مجوز کار چه معیارهایی ارزیابی می‌شود؟

در ارزیابی درخواست‌های مجوز کار، موارد زیر مورد توجه قرار می‌گیرد:

• سیاست‌های بین‌المللی نیروی کار،

• ماهیت شغل،

• تحصیلات و صلاحیت‌های حرفه‌ای متقاضی،

• میزان مشارکت اقتصادی محل کار،

• سطح دستمزد،

• وضعیت مالی کارفرما.

درخواست مجوز کار در چه مواردی رد می‌شود؟

درخواست‌ها ممکن است به دلایل مختلف رد شوند.

به‌ویژه در موارد زیر:

• نامناسب تشخیص داده شدن شرایط بازار کار و وضعیت اقتصادی،

• امکان اشتغال یک شهروند ترک با همان صلاحیت‌ها برای شغل مورد نظر،

• نداشتن مجوز اقامت معتبر،

• وجود ملاحظات مربوط به امنیت ملی، نظم عمومی، امنیت عمومی یا سلامت عمومی،

درخواست مجوز کار ممکن است رد شود.

اتباع خارجی دارای وضعیت ویژه

برای برخی گروه‌های اتباع خارجی، مقررات ویژه‌ای در خصوص فرآیند اخذ مجوز کار وجود دارد.

اتباع خارجی ترک‌تبار

اتباع خارجی ترک‌تبار که مشمول قانون شماره ۲۵۲۷ هستند، در برخی مشاغل از حقوق و امتیازات استثنایی برخوردار می‌شوند.

افراد تحت حمایت موقت

افرادی که دارای کارت شناسایی حمایت موقت هستند، می‌توانند برای اشتغال در بخش‌ها و مناطق تعیین‌شده درخواست مجوز کار ارائه دهند.

اتباع خارجی متأهل با شهروندان ترک

در خصوص اتباع خارجی که با شهروندان ترک ازدواج کرده و در چارچوب یک زندگی مشترک قانونی به سر می‌برند نیز برخی مقررات استثنایی در زمینه مجوز کار وجود دارد.

مشاغلی که اتباع خارجی نمی‌توانند انجام دهند

در حقوق ترکیه، انجام برخی مشاغل توسط اتباع خارجی به موجب قوانین خاص محدود شده است.

بر اساس مقررات مورد اشاره در آرای قضایی، برخی مشاغل برای اتباع خارجی دارای محدودیت ویژه هستند؛ از جمله:

• وکالت،

• سردفتری اسناد رسمی،

• مأموریت‌های امنیتی خصوصی،

• مشاوره گمرکی.

نتیجه‌گیری

به عنوان یک اصل کلی، اشتغال اتباع خارجی در ترکیه منوط به دریافت مجوز کار است. ارائه صحیح درخواست مجوز کار، تعیین درست وضعیت حقوقی تبعه خارجی و رعایت مقررات قانونی توسط کارفرمایان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

به‌کارگیری اتباع خارجی بدون مجوز کار می‌تواند برای کارفرما و کارمند خارجی پیامدهای جدی حقوقی و اداری به همراه داشته باشد.

ما در دفتر حقوقی Vural & Keskin & Yıldırım همچنان به اشتراک‌گذاری آخرین تحولات حقوقی در زمینه حقوق اتباع خارجی، مجوزهای کار و حقوق کار در شهر ازمیر ادامه می‌دهیم.